Bon Turystyczny 500+ funkcjonuje już od kilku dni, co oznacza, że rodzice mogą dokonywać płatności specjalnie wygenerowanym kodem za usługi świadczone na rzecz ich dzieci. Z każdym dniem pojawia się jednak coraz więcej pytań dotyczących funkcjonowania bonu. W niniejszym artykule odpowiemy na najtrudniejsze pytania, które związane są z bonem turystycznym.

Półkolonie i wycieczki jednodniowe

Zgodnie z ustawą o Polskim Bonie Turystycznym „Za pomocą bonu dokonuje się płatności za usługi hotelarskie lub imprezy turystyczne realizowane przez przedsiębiorcę turystycznego lub organizację pożytku publicznego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej”

Na forach turystycznych zaobserwowaliśmy pytania o to, czy bonem turystycznym można płacić np. za półkolonie i wycieczki jednodniowe dla dzieci. Skąd takie wątpliwości? 

Otóż ustawa o Bonie Turystycznym odwołuje się do definicji imprezy turystycznej z ustawy o imprezach turystycznych i powiązanych usługach turystycznych – impreza turystyczna to „połączenie co najmniej dwóch różnych rodzajów usług turystycznych na potrzeby tej samej podróży lub wakacji”

Zarówno półkolonie jak i wycieczki jednodniowe zazwyczaj spełniają warunki tej definicji. Wątpliwości pojawiły się stąd, że ustawy o imprezach turystycznych nie stosuje się do imprez turystycznych oraz powiązanych usług turystycznych trwających krócej niż 24 godziny, chyba że obejmują nocleg. 

Półkolonie z zasady nie obejmują noclegu, a wycieczki jednodniowe trwają też krócej niż 24 godziny. To jednak nie pozbawia ich statusu imprezy turystycznej i nie oznacza to, że nie można za nie zapłacić Bonem Turystycznym. 

Podsumowując, zarówno za półkolonię jak i jednodniową wycieczkę można zapłacić bonem turystycznym jeżeli spełniają warunki definicji imprezy turystycznej (połączenie co najmniej dwóch różnych rodzajów usług turystycznych na potrzeby tej samej podróży lub wakacji).

„Sprzedaż” lub „udostępnienie” Bonu Turystycznego

Na pierwsze oferty nie trzeba było długo czekać. Podobno już kilka godzin po uruchomieniu programu pojawiły się pierwsze propozycje sprzedaży bonu turystycznego po atrakcyjnej cenie. Zarówno sprzedaż jak i zakup takiego bonu nie jest dozwolona i może rodzić poważne konsekwencje.

Zgodnie z ustawą za pomocą bonu osoba uprawniona (czyli np. rodzic) „może dokonywać płatności za usługi hotelarskie lub imprezy turystyczne realizowane na rzecz dziecka, na które tej osobie przyznano świadczenie wychowawcze. Bon nie podlega wymianie na gotówkę, inne prawne środki płatnicze oraz inne środki wymiany”.

Z powyższego cytatu wynika jednoznacznie, że płatności można dokonać tylko rodzic za usługi świadczone na rzecz jego dziecka (w uproszczeniu). Opłacenie cudzej usługi czy to w ramach przysługi, czy odpłatnie (za częściowy zwrot wartości bonu) jest niedopuszczalne. 

Dokonanie takiej „transakcji” może wiązać się z koniecznością zwrotu wartości bonu, a w przypadku przyjęcia płatności niezgodnie z przeznaczeniem również z odpowiedzialnością karną:

Art.  39.  [Przyjmowanie płatności za realizację bonu turystycznego niezgodnie z przeznaczeniem]

Kto przyjmuje płatność za realizację bonu niezgodnie z przeznaczeniem, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 3.

Zwrot za niezrealizowane usługi 

Przedsiębiorcy turystyczni często pytają co dzieje się gdy z jakichś względów nie dojdzie do realizacji usługi zakupionej za pomocą bonu. Normalnie takie przypadki określa umowa i w zależności od tego czy usługa została odwołana przez usługodawcę, czy to klient z niej zrezygnował, następuje zwrot pieniędzy lub częściowe czy też całkowite obciążenie klienta. 

W przypadku płatności Bonem Turystycznym ta procedura całkowicie się zmienia!

Zgodnie z ustawą „w przypadku gdy przedsiębiorca turystyczny /…/ nie zrealizuje usługi hotelarskiej lub imprezy turystycznej, niezwłocznie dokonuje zwrotu płatności przyjętej za pomocą bonu na rachunek bankowy Polskiej Organizacji Turystycznej, zwanej dalej „POT”, oddzielnie dla każdego bonu, podając w tytule przelewu numer tego bonu”.

Jak widać, ustawa nie rozróżnia, z jakich przyczyn nie doszło do zrealizowania usługi. Oznacza to, że w każdym przypadku (nawet zawinionym przez klienta) winien nastąpić zwrot na rachunek POT (nie klienta). Klient będzie mógł tę kwotę ponownie wykorzystać. 

Jest to procedura bardzo podobna do „chargeback” w przypadku płatności kartą płatniczą. Organizatorzy i właściciele obiektów muszą mieć świadomość, że w przypadku gdy nie dojdzie do realizacji usługi, środki z bonu podlegają zwrotowi w każdym przypadku niezależnie od treści umowy.  

Autor: Krzysztof Wilk

Radca prawny specjalizujący z się w obsłudze prawnej przedsiębiorstw z branży turystycznej (prawo turystyczne).