W ostatnich dniach pojawił się projekt nowej specustawy dotyczącej epidemii koronawirusa zawierającej między innymi zapowiadane dla branży turystycznej zapisy o wydłużeniu terminu zwrotu pieniędzy dla klientów z 14 dni do niemal 6 miesięcy. Poniżej przedstawiamy założenia projektu ustawy z zastrzeżeniem, iż ostateczna treść przepisów może jeszcze ulec zmianie.

Na czym polega zmiana przepisów?

Projekt ustawy zakłada nie tyle przedłużenie samego terminu na zwrot pieniędzy klientom co odracza w czasie skuteczność odstąpienia lub rozwiązania umowy z przyczyn związanych z epidemią koronawirusa, co w konsekwencji dopiero prowadzi też do wydłużenia terminu zwrotu. 

Aktualnie w przypadku: 

z powodu nadzwyczajnych okoliczności termin na zwrot wszystkich pieniędzy klientowi wynosi 14 dni oczywiście przy założeniu że takie okoliczności faktycznie występują. W innych przypadkach rezygnacja klienta wymaga pokrycia kosztów poniesionych przez organizatora i zwrotu jedynie pozostałych o po odliczeniu środków.

Jakich sytuacji dotyczy termin 180 dni?

Zgodnie z projektem nowej specustawy wydłużenie terminu na zwrot pieniędzy z 14 dni do 180 dni będzie dotyczyło tylko sytuacji gdy odwołanie imprezy lub rezygnacja klienta „pozostają w bezpośrednim związku z wybuchem epidemii wirusa SARS-CoV-2”. 

W takiej sytuacji:

  • odstąpienie od umowy w trybie określonym w art. 47 ust. 4 ustawy 
  • rozwiązanie przez organizatora turystyki umowy o udział w imprezie turystycznej w trybie określonym w art. 47 ust. 5 pkt 2 tej ustawy, 

jest skuteczne z mocy prawa po upływie 180 dni.

Oznacza, to że mimo faktu rozwiązania umowy, organizator będzie uprawniony do zatrzymania w tym czasie pieniędzy klienta, a ten ostatni nie będzie miał skutecznego roszczenia o ich zwrot przed upływem 180 dni. 

Rozwiązanie to ma oczywiście na celu podtrzymanie płynności finansowej biur podróży i przeciwdziałanie ich masowych bankructw jakie niewątpliwie mogłyby nastąpić w przypadku jednoczesnego wycofania środków przez większość klientów. 

Dla turystów to rozwiązanie jest mniej korzystne ponieważ „kredytowanie” branży obydwa się ich kosztem, niemniej jednak środki te są bezpieczne albowiem obejmują je zabezpieczenia finansowe organizatorów i gwarancje Turystycznego Funduszu Gwarancyjnego.


.

Voucher

Projekt ustawy zakłada również  możliwość wystawienia przez organizatora, za zgodą klienta vouchera, którym klient mógłby zapłacić za realizację przyszłych imprez turystycznych w ciągu roku. Voucher taki również byłby objęty gwarancjami finansowymi. 

Rozwiązanie to nie jest jednak w żaden sposób nowatorskie albowiem wymaga zgody klienta i nie wprowadza żadnego mechanizmu ratunkowego. W obecnych realiach prawnych również nie ma przeszkód przeniesienia środków na przyszłe imprezy turystyczne jeżeli obie strony umowy się na to godzą. 

Czy ustawa zadziała wstecz?

To jest jedna z najbardziej interesujących kwestii albowiem odkąd pojawił się temat odroczenia zwrotów dla klientów wszyscy zastanawiają się których umów będzie to dotyczyło. W normalnych warunkach nie wprowadza się przepisów, które modyfikują istniejące już stosunki prawne z uwagi na znaną zasadę „prawo nie działa wstecz”. 

Ta sytuacja jest nadzwyczajna, i będzie obejmować również umowy zawarte wcześniej punktem w czasie, który będzie decydował o stosowaniu nowych przepisów będzie data rezygnacji lub odwołania imprezy plus 14 dni.

Zgodnie z projektem ustawy nowe rozwiązanie będzie miało zastosowanie do sytuacji gdy w dacie wejścia w życie ustawy umowa została zawarta i nie została rozwiązana oraz gdy została rozwiązana na skutek odwołania imprezy albo rezygnacji klienta ale:

a) organizator nie dokonał jeszcze zwrotu poniesionych przez klienta wpłat, 

b) termin na ich dokonanie jeszcze nie upłynął (wynosi 14 dni)

Oznacza to mniej więcej tyle, że decydujący będzie termin rezygnacji lub odwołania imprezy plus 14 dni. Jeżeli ustawa wejdzie w życie w tym czasie to zwrot nastąpi po 180 dniach. Wszystkie wcześniejsze rezygnacje pozostają pod rządami starej ustawy (14 dni na zwrot). 

Autor: Krzysztof Wilk

Radca prawny specjalizujący z się w obsłudze prawnej przedsiębiorstw z branży turystycznej (prawo turystyczne). www.rpkw.pl